Kan je me daar een voorbeeld van geven?

[Als je liever luistert naar dit artikel, klik dan HIER]

 

Schrijfstijl

In mijn dagboekschrijven is de voorbije jaren iets veranderd
hoe ik woorden, zinsneden en zinnen neerschrijf
hoe ik ze orden

Ik ben
zonder opzet
zonder dat ik het bedacht heb
gaan schrijven
zoals ik spreek

ik neem denk- en ademruimtes
ik adem in
ik voel/denk
en er komt een nieuw stukje (gevoelde) gedachte

Het ziet eruit zoals deze tekst

Deze manier van schrijven
ik voel dat die iets ondersteunt:
een proces
een proces van betekenis geven
dat zich zo bevrijdt
soms
van de invloed van voor de hand liggende verklaringen,
betekenismallen,
die overal en altijd klaarliggen
(zoals hondenkakjes)
(voor je het doorhebt, trap je erin)

Zo ga ik iets voor jou schrijven.

 

Kan je me daar een voorbeeld van geven?

In een therapeutisch gesprek, enkele dagen geleden, hoorde ik mezelf deze vraag stellen:

Kan je me daar een voorbeeld van geven?

Een vertrouwde vraag.
Een belangrijke vraag.
(Ze heeft niet de allure belangrijk te zijn. Ze oogt banaal.)

Het gaat zo:

een cliënt zegt iets

bijvoorbeeld:
‘wanneer ik tevreden ben over mezelf, dan word ik daar vaak voor afgestraft’
‘ik saboteer mezelf’
‘ik kan dit werk niet meer aan’
‘ik ben depressief’

Kan je daar een voorbeeld van geven?

(Of een versie ervan, zoals: Wat is een recent moment waar dit gebeurde of waar dit uit bleek?)

 

Anekdote-ke

De cliënt haalt dan een situatie of moment aan.
(Soms vindt men geen voorbeeld.)

‘Vorige …’

Er komt een anekdote.
De kans is reëel dat we er een krijgen die er zo uitziet:

op tijdstip A => O => R

Een magere anekdote.
Een anekdote-ke.

Maar dat anekdoteke wordt ervaren als
aanwijzing
bewijs
resultaat
onvermijdelijk uitvloeisel

van de aanwezigheid – in de persoon – van iets verkeerd
of
de afwezigheid – in de persoon – van iets dat er zou moeten zijn.

O-R = zelf-sabotage, depressie, werk niet aankunnen, …

Of

Zelf-sabotage, depressie, werk niet aankunnen, … => O-R

Populaire verklaringen

Onaangename ervaringen smeken om een verklaring.

In onze cultuur ligt een bepaald type verklaringen (erg) klaar.
In die populaire soort verklaringen
wordt een belangrijke rol gespeeld door

de afwezigheid van iets gewenst of
de aanwezigheid van iets ongewenst
ín de persoon.

Dit type uitleg voedt zich met magere anekdotes.

Pijnlijke, ongemakkelijke, ontregelende ervaring >>> tekort/teveel-uitleg

Dat heeft iets jammer.

Het jammere is:

• De ervaring waar het over gaat, wordt oppervlakkig, vaak ronduit slecht begrepen.
• Dit soort verklaringen zit als een jas die veel te groot is.
• Zo’n jas hindert je in je beweeglijkheid.
• Je bent gekleed, maar je zit slecht in je vel.

Een verklaring op maat

Je beseft niet dat er ook een kledingstuk op maat kan gecreëerd worden,
een dat lekker zit,
een dat je makkelijk laat bewegen.

Dat kan maar gebeuren als de ervaring rijk uitgewerkt wordt:
als een verklaring ineengepuzzeld wordt
die nauw aansluit
bij de ervaring
in de context waarin die zich voorgedaan heeft.

Zo trek je de magere anekdote,
het anekdoteke,
uit de muil van de vraatzuchtige populaire verklaringen.

Dat begint dan met

Kan je me daar een voorbeeld van geven?

Nu volgt
een hyperactieve
kinderlijke
nieuwsgierigheid
geholpen door
een zekere terreinkennis
(= kennis van het terrein van leven-als-mens)

Vragen dus.
Vragen over
het tijdstip
de plek
wie er was
wie die mensen zijn voor de cliënt
wat eraan voorafgegaan is
welke verlangens, behoeften of angsten getriggerd zijn
wat moeilijk was
wat anderen hiervan kunnen opmerken
of zoiets vaker moeilijk is
hoe de persoon gereageerd heeft
of de reactie een vertrouwde strategie is in sommige situaties
wat daar de geschiedenis van is
wat er gebeurd zou zijn mocht de cliënt zus of zo gezegd of gedaan hebben
…

De vragen helpen
(hopelijk)
to make sense of
de verontrustende
de om een verklaring smekende ervaring

Zodat ze omwikkeld kan geraken in een rijke anekdote,
een die past
een die helpt om te denken over
acties
om mee te experimenteren

Een anekdote die eerder lijkt op

op tijdstip A – op plek B – voorafgegaan door C – met verwachting D – en angst E – deed F G – als reactie op spanning H – getriggerd door eerdere interacties I, J & K met L & M – wat als gevolg had: N, O en waarschijnlijk ook P – wat pijnlijke herinneringen wakker maakte aan Q – wat gevolgd werd door een sterke R – …

dan op

op tijdstip A => O => R

 

Johan Van de Putte